観(かん)察(さつ)者(しゃ)

すべてが多(た)数(すう)の観(かん)察(さつ)者(しゃ)の目(め)に見(み)える。

• ทุกสิ่งทุกอย่างสามารถมองเห็นได้ด้วยตาของผู้สังเกตจำนวนมาก

顕(けん)微(び)鏡(きょう)を使(つか)って、さらに一(いっ)層(そう)、物(ぶっ)質(しつ)の核(かく)心(しん)近(ちか)くまで迫(せま)ることはあるだろうが、微(び)生(せい)物(ぶつ)学(がく)でさえ、客(きゃっ)観(かん)的(てき)なものであり、対(たい)象(しょう)と観(かん)察(さつ)者(しゃ)との間(あいだ)にスペースを置(お)くことによって知(ち)識(しき)を拡(かく)大(だい)していくのである。

• แม้ว่าการใช้กล้องจุลทรรศน์อาจจะช่วยให้เราเข้าใกล้แก่นแท้ของสสารได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้นไปอีกระดับ แต่แม้แต่ในทางจุลชีววิทยาก็ยังคงเป็นเรื่องของความเป็นปรนัย ซึ่งเป็นการขยายพูนความรู้ผ่านการเว้นระยะห่างระหว่างสิ่งที่ถูกสังเกตกับผู้สังเกตเอาไว้